Co wiesz o islandzkiej polityce?

Wybory prezydenckie już za kilka miesięcy, powoli ruszają także przygotowania do przyszłorocznych wyborów parlamentarnych, dlatego prezentujemy Wam skrót...

3369

Wybory prezydenckie już za kilka miesięcy, powoli ruszają także przygotowania do przyszłorocznych wyborów parlamentarnych, dlatego prezentujemy Wam skrót informacji o islandzkiej polityce.

Islandia jest republiką parlamentarną, którą rządzi prezydent wybierany w wyborach bezpośrednich oraz zgromadzenie ustawodawcze.
Obecnie, prezydentem Islandii jest Ólafur Ragnar Grímsson, który zajmuje to stanowisko od roku 1996 i ogłosił, że nie będzie się ubiegał o reelekcję.

Prezydent Islandii Ólafur Ragnar Grímsson
Prezydent Islandii Ólafur Ragnar Grímsson

Islandzki parlament nosi nazwę Alþing i jest jedną z najstarszych demokratycznych instytucji, której historia sięga 930 roku naszej ery.

W Alþingu zasiada 63 posłów wybieranych w poszczególnych okręgach w wyborach proporcjonalnych. Większość w parlamencie tworzy zatem 32 posłów ze zwycięskiej partii lub koalicji. Wybory parlamentarne odbywają się co cztery lata.
Bardzo rzadko zdarza się, aby większość dobyła jedna partia; zazwyczaj dochodzi do powstania rządu koalicyjnego.

W Alþingi zasiada obecnie sześć partii, z których dwie tworzą koalicję rządzącą. Aby dostać się do parlamentu, partia musi przekroczyć pięcioprocentowy próg wyborczy.

parlament4640480

Partia Niepodległości
Islandzka nazwa: Sjálfstæðisflokkurinn
Liczba posłów: 19/63
Aktualne wyniki w sondażach: 21,1% (dane z 1 lutego, sondaż MMR)
Lider: Bjarni Benediktsson
Stanowisko: Centroprawica
Status: Koalicja rządząca

Ta jedna z najstarszych islandzkich partii politycznych została założona w swojej obecnej formie w 1929 roku i zyskała liczne grono wyborców. Opiera się na zasadach konserwatyzmu liberalnego, liberalizmu gospodarczego i eurosceptycyzmu. Często zyskuje głosy dzięki swojej integralności i niezachwianym stanowisku, co odróżnia ją od podzielonej islandzkiej lewicy.

Bjarni Benediktsson
Bjarni Benediktsson

Partia Postępu
Islandzka nazwa: Framsóknarflokkurinn
Liczba posłów: 19/63
Aktualne wyniki w sondażach: 12,2% (dane z 1 lutego, sondaż MMR)
Lider: Sigmundur Davíð Gunnlaugsson (premier)
Stanowisko: Centrum/ Centroprawica
Status: koalicja rządząca

Partia Postępu powstała w 1916 roku, aby przedstawiać interesy rolników. Agraryzm nadal należy do filarów tego ugrupowania. Partia często przyjmuje centrowe, liberalne stanowisko; tworzyła koalicje zarówno z lewicą, jak i prawicą.

Premier Islandii Sigmundur Davíð Gunnlaugsson
Premier Islandii i lider Partii Postępu – Sigmundur Davíð Gunnlaugsson

Partia Sojusz
Islandzka nazwa: Samfylkingin
Liczba posłów: 9/63
Aktualne wyniki w sondażach:9,4% (dane z 1 lutego, sondaż MMR)
Lider: Árni Páll Árnason
Stanowisko: Centrum/Centrolewica
Status: Opozycja

Sojusz to centrolewicowa partia opierająca się na zasadach socjaldemokracji. Powstała w 1999 roku w wyniku połączenia czterech mniejszych lewicowych ugrupowań. Zajmuje proeuropejskie stanowisko. Partia doszła do władzy w roku 2009 po kryzysie finansowym. Przewodniczyła jej wówczas Jóhanna Sigurðardóttir, pierwsza na świecie zdeklarowana lesbijka na stanowisku premiera.

Árni Páll Árnason
Árni Páll Árnason

Ruch Zieloni – Lewica

Islandzka nazwa: Vinstrihreyfingin – Grænt framboð
Liczba posłów: 7/63
Aktualne wyniki w sondażach: 11 % (dane z 1 lutego, sondaż MMR)
Lider: Katrín Jakobsdóttir
Stanowisko: Lewica
Status: Opozycja

Ruch Zieloni – Lewica powstał w 1999 roku z inicjatywy posłów, którzy nie utożsamiali się z programem Sojuszu. Członkom partii przyświecają takie hasła, jak: socjaldemokracja, feminizm, pacyfizm. W przeciwieństwie jednak do innych islandzkich lewicowych ugrupowań, Ruch Zieloni – Lewica jest eurosceptyczny.

Katrín Jakobsdóttir
Katrín Jakobsdóttir

Świetlana Przyszłość
Islandzka nazwa: Björt framtíð
Liczba posłów: 6/63
Aktualne wyniki w sondażach: 4,4% (dane z 1 lutego, sondaż MMR)
Lider: Óttarr Proppé
Poglądy: Centrum
Status: Opozycja

Świetlana Przyszłość to stosunkowo młode ugrupowanie, opowiadające się za liberalizmem socjalnym, zielonym liberalizmem oraz wstąpieniem do UE. Pierwszych posłów partia zdobyła podczas wyborów w roku 2013, obecnie jednak w sondażach znajduje się poniżej pięcioprocentowego progu wyborczego. Założyciel partii, Guðmundur Steingrímsson, jest potomkiem (synem i wnukiem) dwóch byłych islandzkich premierów, którzy należeli do Partii Postępu.

Óttarr Proppé
Óttarr Proppé

Partia Piratów

Islandzka nazwa: Píratar
Liczba posłów: 3/63
Aktualne wyniki w sondażach: 35,6% (dane z 1 lutego, sondaż MMR)
Lider: brak
Poglądy: brak danych
Status: Opozycja

Tę partię trudno umiejscowić po lewej lub prawej stronie. Oficjalny lider ugrupowania nie jest wyznaczony, ale w mediach i w potocznych dyskusjach nadaje się tę rolę Birgitcie Jónsdóttir. Od momentu powstania (2012 r.) partia zmienia oblicze islandzkiej sceny politycznej: zjednała sobie wyborców zarówno z prawej, jak i lewej strony i już okrzyknięto ją dominującą siłą polityczną Islandii. Ugrupowanie opowiada się za demokracją bezpośrednią, wolnością informacji oraz szacunkiem do praw cywilnych i politycznych.

Birgitta Jónsdóttir
Birgitta Jónsdóttir

mbl.is/tłumaczenie Ilona Dobosz

Opublikowany w: