“Top Secret” i “Secret Service” – Historia pierwszych komputerowych magazynów w Polsce

1307

Starsi czytelnicy zapewne pamiętają, młodsi niech się dowiedzą, bo kiedyś, dawno dawno temu, istniały takie czasopisma komputerowe jak „Top Secret” i „Secret Service”. A było to za czasów, gdy jeszcze nie było Internetu, oraz ciut później, gdy mało kto miał do niego dostęp, może tylko kilka osób na osiedlu, gdy prędkości transferu danych i wczytywania stron były mniejsze niż te oferowane teraz przez sieci komórkowe na skraju zasięgu, a mp3ka w tragicznej jakości ściągała się 45 minut. Wraz z pierwszymi numerami “Top Secretu” internetu jeszcze nie było. Mało co było.  “Top Secret”, a raczej jego pierwsza edycja wydawana w latach 1990–1996 był pierwszym tego typu magazynem w Polsce. Pierwsze numery poświęcone były głównie grom na komputery 8-bitowe (Atari, Commodore, Spectrum, Amstrad). Później dominować zaczęły opisy na komputery 16-bitowe (Amigi, Atari ST, IBM PC). Pierwszy numer „Top Secretu” pod kierownictwem Marcina Przasnyskiego ukazał się jesienią 1990 roku, dając tym samym początek czasopismom poświęconym grom komputerowym w Polsce. Magazyn ukazywał się raz na dwa miesiące. Wprowadził do polskiego dziennikarstwa branżowego cały szereg rozwiązań i zwyczajów, na których wzorowały się i wzorują do dziś inne czasopisma. Były to m.in.: podpisywanie artykułów pseudonimami zamiast imion i nazwisk, eksperymenty w zakresie układu graficznego pisma, rozbudowane i różnorodne działy kontaktu z czytelnikami, wychodzenie poza ścisłą tematykę gier, itp. Na łamach „Top Secretu” często pojawiały się też luźne uwagi dotyczące życia redakcji, zespołu redakcyjnego i poszczególnych jego współpracowników, co nadawało magazynowi specyficzny styl i budowało silną więź z jego odbiorcami. Ówczesny rynek oprogramowania komputerowego w Polsce charakteryzował się powszechnym jego nielicencjonowanym i niekontrolowanym rozpowszechnianiem, a także znaczącym zapóźnieniem w stosunku do krajów Europy Zachodniej. „Top Secret” dostosował się do tych warunków, skupiając się nie tylko na nowościach, ale także na grach starych, nawet 6-letnich. Wynikało to z zapotrzebowania przeciętnego polskiego gracza komputerowego, dla którego zarówno tytuły stare, jak i nowe stanowiły nową jakość. Główną część czasopisma zajmowały opisy sposobu przejścia gier i, często ręcznie tworzone, mapy, znikoma zaś była ilość publicystyki, recenzji, ocen grafiki i dźwięku. Wyniki ankiety przeprowadzonej wśród czytelników wykazały, że taka koncepcja pisma jest zgodna z zapotrzebowaniem odbiorców. W numerze 9., wydanym w lutym/marcu 1992 roku, wprowadzony został nowy układ graficzny autorstwa Waldemara „Pegaz Assa” Nowaka, ówczesnego sekretarza redakcji. Był to zarazem ostatni numer przygotowany przez ten zespół redakcyjny. Marcin Przasnyski i Waldemar Nowak zrezygnowali z pracy w piśmie, oficjalnie aby skończyć studia i uporządkować swoje sprawy osobiste. Wydawnictwo jeszcze w tym samym numerze podało informację, że wybrany został nowy zespół, nie była to jednak prawda. Panowie odeszli z “Top Secret”, by niebawem powołać do życia “Secret Service”. “Top Secret” potrzebował w tym czasie nowego redaktora naczelnego, Został nim Marcin Borkowski. Pierwszy numer pod jego kierownictwem ukazał się z dużym opóźnieniem – oznaczony jako maj/czerwiec, do sprzedaży trafił na przełomie lipca i sierpnia. Aby zamaskować przed czytelnikami fakt, że pismo zostało opracowane niemal w całości przez jedną osobę, Marcin Borkowski podpisał się pod artykułami za pomocą różnych pseudonimów: „Borek”, „Naczelny”, „Kopalny”, „Prof. Dżemik”, „Brat Marcin”. Miał przy tym duży dystans do swej roli szefa czasopisma, deklarując, że teraz wzięli się za niego ludzie do końca nierozsądni i nieodpowiedzialni, którym nikt przy zdrowych zmysłach nie powierzyłby nawet koszenia trawnika. Zastrzegł też, że nie obiecuje podwyższenia jakości magazynu, ponieważ dobrze, jeśli efekty pracy nie są dokładnie przeciwne do zapowiadanych. W tym czasie na rynek wchodził miesięcznik “Secret Service”. Pierwszy numer czasopisma trafił do kiosków 16 marca 1993 roku. “Secret Service” był prekursorem w wielu dziedzinach. Jego redaktorzy, m.in. wspomniani wcześniej Marcin “Martinez” Przasnyski i Waldemar “Pegaz Ass” Nowak, jako pierwsi w Polsce wyjeżdżali do Londynu na targi ECTS oraz do USA na E3 (Electronic Entertainment Expo), przekonując “że w Europie Wschodniej naprawdę są komputery”. Pierwszy w Polsce wprowadził na rynek Cover Dysk oraz Cover CD . Secret Service także jako pierwsze pismo w Polsce publikowało artykuły o mandze, anime i japońskiej kulturze. Dział Manga Room prowadzony był przez Mr. Roota. Od numeru 40 (11/1996) na okładce pisma umieszczano, niekiedy sprawiający kłopoty interpretacyjne napis “BIGGEST SELLING COMPUTER GAMES MAGAZINE IN EUROPE” (od numeru 55 (03/1998) “BIGGEST SELLING COMPUTER GAMES MAGAZINE IN POLAND”.

Kłopoty prawne nastały wkrótce po odejściu z pisma kilku znaczących redaktorów – m.in. Marcina “Martineza” Przasnyskiego i doprowadziły w kwietniu 1999 r. (nr 68) do zmiany nazwy magazynu na “New S Service” pod jaką wydawany był do stycznia 2001 r. (nr 86). Od numeru 86 pismo powróciło do idei wydawania czasopisma z płytą CD (dostępna była też wersja bez płyty). Od numeru 92 działalność tę ponownie – w rzeczywistości już na zawsze – zawieszono. W końcowym okresie działalności pisma rozpoczęto prace nad jego odświeżeniem i przebudową. Zmieniono m.in. szatę graficzną, dodano nowe działy (“Gry Online”, “Rzut Okiem”) i podpisy pod screenami. Ostatni numer czasopisma (nr 95) wydany został w listopadzie 2001 r. 31 grudnia 2001 roku na oficjalnej stronie czasopisma pojawił się komunikat o zawieszeniu wydawania pisma. Redakcja powiadomiła parę dni później, że zamieszczona informacja była wynikiem włamania dokonanego na serwerze strony. Nie zdementowano jej jednak, a powiadomiono jedynie, że powodem “zamieszania” są problemy techniczne. Numer 96 (12/2001) został stworzony i trafił do drukarni ale nigdy nie został wydrukowany.

Od tego wydarzenia minie niebawem 20 lat. Nawet jeszcze dziś możemy znaleźć artykuł na stronach Interii dotyczący wydarzeń z przełomu 2001/2002 które zakończyły pewien rozdział w historii polskiego dziennikarstwa komputerowego.

źródło: pl.wikipedia.org

Opublikowany w: