Islandzcy artyści – Einar Jónsson

Przemierzając Reykjavik możemy natknąć się na intrygujące rzeźby, obok których ciężko przejść obojętnie. Ich autorem jest Einar Jónsson...

1478
1478
Udostępnij

Przemierzając Reykjavik możemy natknąć się na intrygujące rzeźby, obok których ciężko przejść obojętnie. Ich autorem jest Einar Jónsson (ur. 11.05.1874, zm. 18.10.1954), uznawany za pierwszego islandzkiego rzeźbiarza.

Artysta urodził się w Galtafell na południu Islandii i już w dzieciństwie przejawiał spore zainteresowanie sztuką. Ponieważ tradycja rzeźby w Islandii praktycznie nie istniała, młody Einar wyjechał do Danii gdzie w 1896 roku rozpoczął trwającą 4 lata naukę na Akademii Sztuk Pięknych w Kopenchadze. W roku 1902 islandzki parlament Althing przyznał rzeźbiarzowi stypendium na dwuletnie studia w Rzymie, po których to Jónsson na dobre porzucił naturalizm, czyli wierne naśladownictwo natury. Publicznie skrytykował on również klasyczne i tradycyjne podejście do sztuki, które jego zdaniem tylko ograniczało twórców. Za ważniejsze rzeźbiarz uznał wyobraźnię, a oryginalność artysty postawił ponad naśladownictwo.

Einar Jonsson przy pracy/ fot. muzeum
Einar Jonsson przy pracy / fot. Muzeum Einara Jónssona

Einar Jónsson inspiracje czerpał z islandzkiego folkloru, a także mitologi i religii. Największy wpływ na jego życie i twórczość miał szwedzki naukowiec, filozof i mistyk Emanuel Swedenborg. Artysta utożsamiał się z jego teozoficznym światopoglądem, który uznawał możliwość bezpośredniego kontaktu człowieka ze światem nadprzyrodzonym i poznanie jego tajemnic głównie poprzez mistyczne objawienie. Wpływy te są wyraźnie widoczne w twórczości Jónssona.

einarj

W 1909 roku mieszkający wówczas w Kopenchadze Einar zaproponował, że powróci do Islandii, a swoje dzieła podaruje Islandczykom, pod warunkiem, że zostanie dla nich zbudowane muzeum. Propozycję tą islandzki parlament początkowo odrzucił, w 1914 roku została ona jednak przyjęta. Na lokalizację muzeum artysta wybrał odludną wówczas górę Skolavorduhaed na obrzeżach miasta Reykjavik, a budynek powstał zgodnie z jego wyobrażeniem. Służył on nie tylko jako muzeum dla rzeźb Einara, był on również jego pracownią i domem, aż do śmierci.

einarjonsson1

einarjonsson3

einarjonssoon4

Gdzie w Reykjaviku szukać rzeźb Einara? Na szczycie Arnarhóll odnajdziemy statuę przedstawiającą pierwszego islandzkiego osadnika Ingólfura Arnarsona, a przed budynkiem parlamentu obejrzymy rzeźbę islandzkiego bohatera Jóna Sigurðssona.

ingolfur
Rzeźba Ingólfura Arnarsona na wzgórzu Arnarhóll

Szczegółowo z twórczością Einara Jónssona możemy zapoznać się w istniejącym do dziś muzeum, które znajduje się na ulicy Eiríksgata 3, 101 Reykjavik.

Na stronie internetowej muzeum – TU znajdziemy m.in. wyczerpujące opisy poszczególnych rzeźb.

Anna Niebieszczańska

Opublikowany w: