Słoneczny kamień wikingów

1723

Kryształowy kamień, zwany także słonecznym, został znaleziony we wraku brytyjskiego okrętu, który zatonął w XVI wieku w kanale La Manche – podały w czwartek światowe media. Kamieni takich używali wikingowie w czasie swoich wypraw. Służyły im do orientacji na morzu.

Badania przeprowadzone przez francuskich i brytyjskich naukowców potwierdziły, że znalezisko to kryształ kalcytu o wyjątkowych właściwościach optycznych. Kamień znajdował się na okręcie, który w roku 1592 poszedł na dno na wodach kanału La Manche.

Szpat islandzki

Z naukowego punktu widzenia znaleziony kamień to tak zwany szpat islandzki. Jest to tradycyjna nazwa minerału stanowiącego chemicznie czystą, przezroczystą i wielokrystaliczną odmianę kalcytu wykształconą w postaci romboedrów.

W roku 2011 zespół badaczy pod kierownictwem Alberta Le Flocha i Guya Roparsa z Laboratorium Fizyki Laserów na Uniwersytecie we francuskim Rennes wykazał, że wikingowie mogli wykorzystywać właściwości kryształu – dodajmy, dość w Skandynawii popularnego – do wyznaczania swojego położenia i właściwego kierunku za pomocą Słońca. Nawet przy dużym zachmurzeniu.

Forma nienaruszona

W tym tygodniu w artykule opublikowanym w brytyjskim przeglądzie naukowym „Proceedings of the Royal Society A” dwaj fizycy ogłosili, że kryształ odkryty we wraku statku stracił co prawda przezroczystość, wciąż jednak zachował swój charakterystyczny kształt rombościanu.

– Forma pozostała nienaruszona – oznajmił Albert Le Floch. – Kąty słonecznego kamienia mają 78 i 102 stopnie. Dokładnie tyle, co kryształy znajdowane obecnie w kopalniach.

Spoglądając przez kryształ, wikingowie byli w stanie precyzyjnie określić pozycję Słońca, a co za tym idzie położenie swojego okrętu. Dzisiaj wiemy, że dzięki temu bez problemów mogli pokonać tysiące kilometrów. I to właśnie oni, na długo przed Krzysztofem Kolumbem, odkryli Amerykę Północną. Dokonał tego Leif Eriksson około roku tysięcznego.

Dlaczego jednak żeglarze jeszcze w XVI wieku posługiwali się kryształem kalcytu, a nie wynalezioną już w XIII wieku busolą? Według naukowców oba te przyrządy mogły się świetnie uzupełniać. Potwierdza to fakt, że kryształ wikingów został znaleziony obok… busoli właśnie.

Artykuł pochodzi ze strony Szwecja Dzisiaj.

Opublikowany w: